Eiwit ontdekt dat DNA repareert

LEIDEN - Onderzoekers van de afdeling Toxicogenetica van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben ontdekt hoe een bepaald eiwit het erfelijk materiaal beschermt tegen schade. Mogelijk zijn defecten aan dit eiwit, Fun30 genaamd, verantwoordelijk voor het ontstaan van kanker en nog onbegrepen syndromen.

"We hadden al wel het vermoeden dat het betrokken is bij de reparatie van DNA-schade," zegt dr. Haico van Attikum van het LUMC. "En dat zagen we inderdaad: als er een breuk in het DNA optreedt, gaat Fun30 er direct naar toe."

Op de plaats van de breuk zorgt het eiwit ervoor dat dubbelstrengs-DNA wordt omgezet in enkelstrengs-DNA. "Dat is belangrijk voor het herstel van DNA-breuken. Op het enkelstrengs-DNA kunnen hersteleiwitten namelijk goed binden", aldus Attikum.

Fun30 komt voor in bakkersgist. Zoogdieren hebben dit gen ook, maar wordt daar SMARCAD1 genoemd. SMARCAD1 blijkt een belangrijke rol te spelen bij de reparatie van DNA-breuken in de mens. In het vervolgonderzoek willen de wetenschappers kijken of mutaties van SMARCAD1 voorkomen bij de mens en of deze bijdragen aan tumorontwikkeling en nog onbegrepen syndromen.

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

© Nationale Zorggids / Martijn Keitz

Bron: Nationalezorggids.nl

Is het weer van invloed op je stemming?

 
Word jij ook chagrijnig van die grauwe dagen en al die regen? In tegenstelling tot wat je zou denken, blijkt uit onderzoek dat het weer weinig effect heeft op onze stemming. Hoe komt dat, want de meeste mensen zeggen toch dat ze zich beter voelen als de zon schijnt dan als het regent?

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de VU Amsterdam besloten het anders aan te pakken. Zij onderzochten een groep adolescenten en hun moeders, en hoewel er gemiddeld genomen geen verband is tussen het weer en de stemming, gingen ze ervan uit dat er verschillende groepen kunnen zijn.

Ze vonden inderdaad 4 verschillende groepen:

• Geen effect: bij ongeveer de helft van de mensen was hun stemming niet afhankelijk van het weer.
• Zomerliefhebbers: bij deze mensen verbetert hun stemming bij minder regen, meer zon en hogere temperaturen; 15% van de adolescenten en 30% van hun moeders viel in deze categorie.
• Zomerhaters: het tegenovergestelde van de zomerliefhebbers. Raar, maar waar: ze voelen zich beter als het regent, de zon weinig schijnt en bij lagere temperaturen. Dit kwam vaker voor bij adolescenten (27%) dan bij hun moeders (12%).
• Regenhaters: hun stemming is niet afhankelijk van de temperatuur, het aantal zonuren of de wind; ze hebben alleen een afkeer van regen. Zij waren in de minderheid: 8% van de adolescenten en 12% van hun moeders.

Dit verklaart waarom je geen effect vindt als je alle types bij elkaar optelt.

Er bleek ook een verband te zijn tussen de manier waarop de adolescenten en hun moeders reageerden op het weer. Dat betekent dat het 'in de familie' kan zitten. Daarmee is niet gezegd dat het erfelijk is. Het is ook mogelijk dat je als kind de stemming van je moeder overneemt en zo leert dat slecht weer samengaat met een slecht humeur.

Door: Chantal Caes

Bron: Welingelichtekringen.nl

Helft van intelligentie komt van ouders

Je hoort wel eens dat 'domme mensen' zou moeten verboden worden zich voort te planten of dat slimme mensen ook wel slimme kinderen zullen hebben. Maar hoewel intelligentie deels bepaald wordt door erfelijkheid (en dus de ouders), geldt dat maar voor de helft van het totaal. Met andere woorden: domme of slimme ouders krijgen niet enkel respectievelijk domme of slimme kinderen.

Wetenschappers onderzochten daarvoor het bloed van 3.500 Engelsen en Schotten, goed voor zo'n half miljoen genetische markers. Na een analyse van dat bloed en een intelligentietest, bleek dat 40 procent van de gekristalliseerde intelligentie (de mogelijkheid om kennis en vaardigheden aan te leren) bepaald wordt door de genen.

Vloeiende intelligentie, de vaardigheid om te redenen en abstract te denken, is voor  51 procent afhankelijk van de genen.
De rest van intelligentie wordt bepaald door de omgeving: de mensen waarmee je omringd wordt, het schoolsysteem, de ervaringen die je opdoet.

"Mensen met minder intelligente ouders moeten dus niet bij de pakken gaan neerzitten: hun lot is nog niet beslist. Je kan je genen te slim af zijn, want werkelijke intelligentie wordt bepaald door de interactie tussen genen en je omgeving", legt professor Ian Deary van de universiteit van Edinburgh uit.

Deze onderzoeksresultaten zijn een belangrijke vooruitgang; mogelijk gemaakt door een nieuwe genenanalysetechniek uit Australië. "Het bewijst vooral dat intelligentie geen zaak is van één (of een paar) simpel(e) gen(en), of één toevallige mutatie. Intelligentie is het ultieme bewijs van evolutie, waarbij verschillende genen elkaar beïnvloeden op verschillende manieren."

De onderzoekers hopen met het onderzoek uiteindelijk een verklaring te vinden voor waarom sommige hersenen 'goed' verouderen en andere niet.  (edp)

Bron: HLN.be