Zweeds bedrijf start met lichttherapie in bushaltes

AMSTERDAM – Een Zweeds energiebedrijf heeft een oplossing bedacht voor buspassagiers om de donkere wintermaanden goed door te komen. Met lichttherapie in bushaltes hoopt het bedrijf een slecht humeur tegen te gaan.

In het noordelijk gelegen plaatsje Umeå heeft het lokale energiebedrijf dertig bushokjes voorzien van daglichtlampen. In de winter schijnt de zon in het dorp alleen tussen 10.00 en 14.30 uur.

“Mensen krijgen een kleine energiekick terwijl ze wachten en bovendien de vitame D die ze nodig hebben”, aldus Anna Norrgard van Umeå Energi in een interview met The Local.

Voor de verlichting van de bushokjes wordt gebruik gemaakt van duurzame energiebronnen en wordt de schadelijke UV-straling gefilterd. Op deze manier lopen gebruikers geen risico op huidaandoeningen.

Een vijfde van de Zweedse inwoners heeft volgens onderzoek last van seizoensafhankelijke depressie. Naast een somber humeur kan het een verstoord slaappatroon en slechte eetgewoontes veroorzaken. Daglicht is een van de simpelste medicijnen tegen de kwaal.

Bron: WTF.nl via NU.nl

Waarom krijgen we schokken als we in slaap vallen?

Je bevindt je op de grens tussen waken en slapen en ineens gaat er een schok door je armen of benen heen. Soms lijkt het alsof je van een trap loopt en in de diepte stapt. Het is een onwillekeurige samentrekking van de spieren die ook wel hypnagoge schok of slaapstuip wordt genoemd.

Normaal zijn onze spieren ontspannen als we slapen, zelfs tijdens de meest levendige dromen. Prikkels van buitenaf worden grotendeels genegeerd. Maar de grens tussen de slaper en de buitenwereld is niet potdicht. Onze hersenen maken daarbij 2 soorten bewegingen:

De meest voorkomende bewegingen die we maken als we slapen , zijn de snelle oogbewegingen (rapid eye-movements of REM). Onze ogen volgen datgene wat we dromen. Als droomt over een tenniswedstrijd bv. gaan je ogen van links naar rechts en weer terug.

Slaapstuipen zijn anders. Ze lijken een teken te zijn dat het motorische systeem toch nog enige controle kan uitoefenen over het lichaam voor we ons overgeven aan de slaap. In plaats van een 'waak-slaap' schakelaar in onze hersenen die het systeem aan en uitzet, hebben we 2 tegengestelde systemen die met elkaar in evenwicht moeten zijn en de één kan niet zonder de controle van de andere.

Diep in onze hersenen, onder de cortex ligt 1 systeem: een netwerk van zenuwcellen dat het reticulaire activerende systeem genoemd wordt. Dit ligt in de delen van de hersenen die elementaire fysiologische processen, zoals de ademhaling regelen. Als het reticulaire activerende systeem op volle kracht werkt, voelen we ons alert: we zijn wakker.

Tegenover dit systeem staat het de ventrolaterale preoptische nucleus of VPLO: preoptisch betekent dat het vlak voor het punt ligt waar de oogzenuwen elkaar kruisen. De VLPO beïnvloedt onze slaperigheid en de ligging in de buurt van de oogzenuw zorgt ervoor dat het systeem informatie kan verzamelen over het dag en nacht ritme.

Bron: Welingelichtekringen.nl

Breek je slaap

Begin jaren '90 voerde psychiater Thomas Wehr een opmerkelijk experiment uit. Hij stelde een groep mensen een maand lang dagelijks 14 uur aan duisternis bloot. De achterliggende gedachte was om te zien wat er zou gebeuren met het waak- slaappatroon van de deelnemers. Aan het einde van de maand hadden deelnemers een waak-slaappatroon aangenomen dat haaks op de doorgaans aanbevolen acht aaneensluitende uren slaap per nacht stond. De deelnemers sliepen gemiddeld vier uur, werden dan wakker en na ongeveer twee uur sliepen ze nog eens vier uur. Een revolutionaire ontdekking? Niet echt. De historie wijst uit dat de mens pas de laatste 200 jaar het patroon van twee keer vier uur slaap heeft vervangen door één lange slaap van ongeveer acht uur.

Na 16 jaar research kwam in 2005 historicus Roger Ekirch op de proppen met zijn boek At Day's Close. Het boek van Ekirch staat vol met historische bewijzen dat de mensheid doorgaans in twee delen sliep. In vroeger tijden gingen mensen meestal zo'n twee uur na zonsondergang naar bed. Ze sliepen dan ongeveer vier uur en werden dan vanzelf wakker. De volgende een à twee wakkere uren brachten ze door met seks, bidden, wat drinken, toiletbezoek of klusjes. In sommige streken maakte men van de wakkere uren gebruik om een praatje met de buren te maken. Men sprak in die tijd ook steevast over eerste en tweede slaap.

Lees verder op: Grenswetenschap.nl

Uitslapen zit in de genen

BAARN - Mensen die het liefst nog even blijven liggen, hebben nu een goed excuus. Als je het gen ABCC9 hebt, heb je dagelijks een half uur extra slaap nodig. Dit blijkt uit onderzoek van de University of Edinburgh.

De onderzoekers bestudeerden meer dan 10.000 Europeanen. De deelnemers rapporteerden hoe lang ze sliepen op dagen dat ze niet per se vroeg op hoefden te staan. Ook lieten ze bloed afnemen voor DNA-analyse.

Meer slaap

Degenen met het ABCC9-gen bleken meer slaap nodig te hebben dan het gemiddelde van acht uur per nacht. Deze bevinding komt overeen met onderzoek bij fruitvliegen. Fruitvliegen zonder het ABCC9-gen kunnen met drie uur slaap minder toe.

Familie

"Mensen slapen ongeveer een derde van hun leven. De neiging om korter of juist langer te slapen komt vaak in een familie voor. De hoeveelheid slaap die je nodig hebt heeft ook te maken met je leeftijd, het seizoen en je slaap-waak-ritme. Inzicht in de biologie van het slapen is belangrijk bij de ontrafeling van de gezondheidseffecten van slaap.", zegt dr. Jim Wilson.

Door: Jolanda Niemantsverdriet

Bron: Gezondheidsnet.nl